Betelgeuse yıldızı Orion takımyıldızının en parlak ikinci yıldızıdır. Fakat son zamanlarda parlaklığındaki inanılmaz düşüş ve yörüngesine saldığı aşırı miktarda yıldız materyali, bilim insanlarını bu yıldız üzerinde daha fazla araştırmaya sürüklemiştir. Araştırmalar sonucunda Betelgeuse yıldızının süpernova evresinin çok hızlı ilerlediğini görmüşlerdir. 100 Bin yıl içinde Betelgeuse yıldızının bir süpernova patlaması geçireceği düşünülürken bu süre on yıllara , yıllara düşürülmüştür. Hatta kimi bilim insanı aylar içerisinde olacağını düşünmektedir. Betelgeuse’un süpernovasının yaratacağı etkilerden bahsetmeden önce kısaca süpernovalar nedir bundan bahsedelim. 

Betelgeuse yıldızının bir yıl içerisinde kaybettiği parlaklık
Betelgeuse yıldızının bir yıl içerisinde kaybettiği parlaklık Fotoğraf:ESO

Süpernova

Süpernovalardan kısaca bahsedecek olursak; yıldızlar doğuşlarından itibaren iki kuvvetin birbirini dengelemesiyle var olurlar. Yıldızın çekirdeğindeki kütle çekim kuvvetiyle, yıldız içindeki patlamalar sonucu oluşan ışınım basıncı. Zamanla yıldız içindeki hidrojen helyuma, helyum karbona, karbon neona, neon oksijene, oksijen silisyuma ve silisyum demire dönüşür. Bu şekilde füzyonlar gerçekleşirken sıra demire geldiğinde işler farklılaşır. Demir doğadaki en kararlı element olduğu için kendi arasında birleşmez. Bu nedenle yıldız içerisinde enerji üretimi gerçekleşemez ve kütle çekim kuvveti galip gelir. Bu galibiyet yıldızın aniden içine çöküp patlamasıyla son bulur. Bu patlamanın süpernova olarak adlandırılması da yıldızın kütlesine bağlıdır.

En ünlü süpernovalardan biri olan Yengeç Süpernovası
En ünlü süpernovalardan biri olan Yengeç Süpernovası Fotoğraf:NASA

Betelgeuse’un kütlesi Güneş’ten 15 kat fazla ve çapı 600 kat geniş yani Güneş’imize göre daha az yoğun bir yıldız. Ayrıca henüz 8-10 milyon yaşında, Güneş’e göre çok genç. Yıldızların ömürleri büyüklükleri ile ters orantılıdır çünkü büyük kütleli yıldızlar bir arada kalabilmek için çok fazla yakıt tüketirler bu da ömürlerinin sonunu çabuk getirir. Güneş’ten yaklaşık olarak 100.000 kat daha parlak olan Betelgeuse şu anda kırmızı süper dev safhasında bulunmakta. Yüzeyi çok fazla genişlediği için yüzey sıcaklığı 3500 Kelvinlere düşmüş durumda.

Betelgeuse Güneş yerinde olsaydı, Jüpiter'in yörüngesine yakın genişlikte olurdu.
Betelgeuse Güneş yerinde olsaydı, Jüpiter’in yörüngesine yakın genişlikte olurdu.

İkinci Güneş’imiz Olabilir Mi?  

Kısaca cevap hayır. Betelgeuse patladığında gökyüzündeki en parlak üçüncü nesne olacağı düşünülüyor. Patlamadan sonra geceleri gölge oluşturabilecek bir parlaklığa ulaşacak hatta gündüzleri bile gözlemlenebilecek. Patlamanın olduğu 3 yıl süresince parlaklığı giderek azalacak. 6 yıl sonra ise geceleri bile görülmeyecek bir hal alacak. Ardından ise artık Orion Avcısı kılıcını tutan kolunu kaybedecek ve Orion takımyıldızının bir yıldızı yok olacak.

Orion Avcısı (Kırmızı çember Betelgeuse yıldızının olduğu kısım)
Orion Avcısı (Kırmızı çember Betelgeuse yıldızının olduğu kısım)

Betelgeuse yıldızı Dünyamızdan 650 ışık yılı uzaklıkta, yani Betelgeuse’a baktığımızda onun 650 yıl önceki halini görüyoruz. Tıpkı Güneş’e baktığımızda onun 8 dakika önceki halini gördüğümüz gibi. Bazı bilim insanları Betelgeuse yıldızının çoktan patladığını düşünmekte. Yani gökyüzüne baktığınız her an Betelgeuse yıldızının patlamasına şahit olabilirsiniz.

Yıldızlar hakkında biraz daha bilgi almak istersen bu yazıyı okuyabilirsin.