Sizce medeniyetimiz ne kadar gelişmiş düzeyde? Son 100 yılda insanlık olarak inanılmaz şeyler başardık(mı?). Uzay’a insan çıkardık, uzayda insanlı yürüyüşler yaptık. Ay’da insan yürüttük, Dünya’mızın etrafında dönen bir istasyon inşa edip orada deneyler yaptık, Dünya’nın ötesinde Mars’a onlarca görev düzenleyip canlılık aradık. Uzayda yayılan sinyalleri dinleyip bir medeniyetin izlerini sürdük. Ne yazık ki bu arayışlarımız sonucunda bir medeniyete rastlayamadık.

vlt
Dünya dışı canlılık aramak için kullanılan bir teleskop (Very Large Telescope)

Kendi uygarlığımızı kıyaslayabileceğimiz başka bir medeniyet yok. Dolayısıyla ne kadar gelişmiş düzeyde olduğumuzu onlarla kıyaslayamayacağız ve yapacağımız sınıflandırmalar objektiflikten uzak olacak. Bu şartlar altında en iyi sınıflandırmayı Rus fizikçi Nikolay Kardeshev yapmıştır. Ve Kardeshev ölçeği de ismini buradan almıştır. Kardeshev bu sınıflandırmayı toplumların kullandığı enerji ve dolayısıyla teknolojiye bakarak yapmıştır.

nikolay kardeshev
Nikolay Kardeshev
Kaynak:Brics Magazine

Bu yazıda Nikolay Kardeshev tarafından sınıflandırılan 4 Tip medeniyet seviyesini ve sonrasında bilim insanları tarafından eklenen 2 Tip medeniyet seviyesini açıklayıp bizim hangi seviyede olduğumuzu öğreneceğiz.

Tip 0 Medeniyet: Alt Kültür Toplum

Bu tür toplumlar kendi gezegeninde yaşamlarını sürdüren, gezegenlerindeki temel ham maddeleri işleyerek hayatına devam eden topluluklardır.

Kardeshev’in sınıflandırmayı toplumların kullandıkları enerji seviyesine göre yaptığından bahsetmiştim. Bu enerji kullanımı daha sonra Carl Sagan tarafından formülize edilmiştir.

{\displaystyle K={\frac {\log _{10}P-6}{10}}}
K=Toplumların gelişmişlik seviyesi P=Toplumların kullandığı enerji (w)

K yerine toplumun gelişmişlik seviyesini yazarak toplumların kullandığı enerjiyi bulabiliriz. P=0 için denklemi çözdüğümüzde Tip 0 bir medeniyetin ne kadar enerji tükettiğini bulabiliyoruz. (106 watt)

Tip 1 Medeniyet: Gezegensel Toplum

Bu seviyede gezegenindeki tüm enerjiyi kullanabilen ve gezegenine hükmeden medeniyetler yer almakta. Peki ne demek “gezegenlerine hükmetmek“? Gezegene hükmetmek dediğimizde aslında gezegende olup biten her şeyden haberi olan ve bunları yönlendirebilen bir toplumdan bahsediyoruz. Örneğin gezegenindeki tüm enerji kaynaklarını kullanabilen, doğal afetlere yön verebilen, bu afetleri engelleyebilen veya bu afetler sonucu ortaya çıkan enerjiyi dahi depolayabilen bir toplum.

Peki çok uzağa gitmeden biz bu skalada neredeyiz?

Sizce Tip 1 bir medeniyet miyiz? Aslında cevap gayet basit, biz henüz Tip 1 medeniyet seviyesine erişemedik çünkü henüz gezegenimizde olup biten şeylere karşı koyamıyoruz bile! Örneğin depremlere karşı koyamıyoruz veya bu depremden yararlanarak onun ortaya çıkardığı devasa enerjiyi depolayıp kullanamıyoruz. Tsunami, kasırga gibi birçok felakete karşı çok aciz kalıyoruz.

kardeshev cetvelinde 1.seviyeye çıkmamızı ön gören insan
Michiu Kaku

Yani hala medeniyetimiz Tip 0 bir medeniyet. 1970li yıllarda medeniyetimiz bu ölçekte 0.7 seviyelerindeyken şu an 0.73x seviyelerindeyiz. Medeniyet 1 seviyesine ulaşmamız için ise gereken sürenin 100-200 sene arasında olduğu Japon fütürist,bilim adamı Michiu Kaku tarafından öngörülmekte.

Tip 2 Medeniyet: Gezegenler Arası Toplum

Tip 2 medeniyete geldiğimizde toplumlar artık kendi gezegenleriyle yetinmeyip kendi sistemindeki yıldızın da tüm enerjisini kullanabilir hale geliyor. Kendi sistemindeki tüm gezegen ve yıldızlara hükmetme fikri bizim için çok uzak gibi gözüküyor. Michiu Kaku bu seviye için insanlığın birkaç bin yıla ihtiyacı olduğunu düşünüyor.

Kendi yıldızın enerjisini kullanmak diyoruz ama bu nasıl gerçekleştirilebilir? Buna bir örnek Dyson Küresi fikri. Dyson küresi bir yıldızın etrafını kapatarak yaydığı fotonlardan enerji üretmek demek. Bu sayede bu yıldızın enerjisini başka yerlere aktararak enerji gelirimizi buradan sağlayabiliriz.

Kardeshev 2.seviye medeniyet
Dyson Küresi

Dyson küresi denildiğinde direkt yıldızın aklını kapatmak fikri gelse de bu tam verimlilikle çalışan bir sistemden uzak ve aşırı maliyetli olacaktır. Bu nedenle genelde bilim-kurgu filmlerinde gördüğümüz, yıldızın etrafına çemberler şeklinde güneş panelleri kurarak bu enerjiyi de (örneğin bizim için konuşacak olursak) Dünyalaştıracağımız gezegenlere aktarıp enerji açığımızı buradan giderebiliriz.

Tüm gezegenlere hükmeden bir toplum için asteroid ve gezegen madenciliği gayet sıradanlaşmış bir hale gelmiş olacaktır.

Tip 3 Medeniyet: Yıldızlararası Toplum

Tip 3 medeniyet seviyesine geldiğimizde bizi Yıldızlararası toplumlar karşılıyor ve işler iyice ütopikleşiyor. Bu seviyede bulunan toplumlar kendi yıldız sistemleriyle yeterli kalmayıp başka yıldız sistemlerine yelken açan ve kendi galaksilerine hükmeden toplumlar. Gezegene hükmetmek tabirinde bahsettiğim gibi “Galaksiye Hükmetme” boyutuna geldiğinde ise işler daha da garipleşiyor. Bu toplumların, galaksilerindeki tüm enerji kaynaklarını kullanabiliyor olduğu anlamına gelmektedir. (Bu kullanması gerektiği anlamına gelmemekte elbette ama bunu yapabilecek potansiyel teknolojiye sahip olduklarını göstermekte.)

Örneğin Samanyolu Galaksi’sini düşünürsek, 200-400 milyar arası yıldıza ve bu yıldızların bulunduğu yıldız sistemlerindeki gezegenlere ulaşabilen ayrıca onların enerjisini kullanabilen bir medeniyetten bahsediyoruz. Düşünürken bile hayal gücümüzü zorlayan bir toplum seviyesi. Bu toplumda insanlar insandan çok cyborg denilen insan-robot karışımı canlılardan oluşacağı tahmin ediliyor ve hatta bizim gibi tamamen biyolojik canlıların kusurlu görüldüğü bir toplum seviyesi olabilir.

Samanyolu Galaksisi’nin güneş sisteminden görünümü (360 derece panaromik fotoğraf)

Nikolay Kardeshev bu sınıflandırmayı sadece 4 tip üzerinden yapmıştır. Sonrasında gelen bilim insanları (Carl Sagan,Michio Kaku,Robert Zubrin) bu skalayı genişletmiş ve 4. ve 5. Tip medeniyetleri tanımlamışlardır.

Tip 4 Medeniyet: Evrensel Toplum

Seviye 4’e geldiğimizde artık kendi galaksisiyle de yetinmeyen bir toplumdan bahsediyoruz. Galaksiler ve milyon belki milyarlarca yıldıza hükmeden bir toplum. Kendine özel robot koloniler oluşturarak galaksilerin enerjilerini toplayan bir toplum. Belki de ölümsüzlüğü bile keşfetmiş olan bir medeniyetten bahsediyoruz. Şu an bile tam anlayamadığımız büyük kütleli kara deliklerin içinde yaşayacak bile olabilirler.

İlk kez fotoğrafladığımız kara delik olan Messier 87 bir Süper Kütleli Kara Delik örneğidir.
Kaynak:ESO

Tip 5 Medeniyet: Çoklu Kültür

Bu tip bir toplum artık kendi evrenini aşmış bir toplum ve kendi evrenini manipüle edebilen bir seviye. Ve elbette varsa çoklu evrenlere bile hükmedebilen toplumlar.

Son zamanlarda teknoloji adına büyük hamleler yapsak da insanlık olarak henüz emekleme dönemindeyiz. Michiu Kaku tahminlerini yaparken insanlığın Tip 1 bir medeniyet mi olacağını ; yoksa kendini mi yok edeceğini 100-200 yıl arasında göreceğimizi söylüyor. Doğayla savaşmayı bırakıp, savaşa değil de bilime para harcadığımızda belki kendimizi yok edip etmemeyi değil, bu birkaç 100 yıllık süreyi ne kadar azaltabileceğimizi düşünürüz.

Sence Starlink Projesi bu skalada ilerlememiz için bir fayda sağlar mı? Eğer Starlink projesi hakkında detaylı bir araştıma yapmak istersen senin için bir şeyler karaladım.